علوم تجربي دوم راهنمايي |‌www.Oloom.Info - فعاليت هاي فصل چهاردهم(ويرايش شد)
نمونه سوالات،پاسخ فعاليت ها،انيميشن،دانستني ها و... علوم تجربي دوم راهنمايي
تاريخ : شنبه هشتم آبان 1389
نويسنده : آقامحمّدي

مقايسه كنيدص 163 :
1 – هواي دم و بازدم چه تفاوت هايي دارند؟

2 – مولكول اكسيژن O2 و كربن دي اكسيد CO2 است. به نظر شما كربن (C) از كجا به اكسيژن اضافه شده است؟
- در هواي دم مقدار اكسيژن بيشتر است اما در بازدم مقدار كربن دي اكسيد زياد است - از شكسته شدن مولكول ،‌گلوكز در سلول كربن آزاد شده و در هنگام سوختن با اكسيژن تركيب مي شود. گلوكز + اكسيژن ---> كربن دي اكسيد+ آب

گاز دم بازدم
اكسيژن 21 درصد 17 درصد
نيتروژن 79 درصد 79 درصد
كربن دي اكسيد كم تر از 1/0 درصد 4 درصد
 

  آزمايش كنيدص 164

(olooms.ir) اثبات وجود كربن دي اكسيد در هواي بازدم :

1 – مقداري آهك را در آب حل كرده و با كاغذ صافي آن را كاملاً صاف كنيد.
2 – آب آهك را در شيشه اي بريزيد و به وسيله يك ني نوشابه، چند ثانيه در آن بدميد؟
چه تغييري در محلول آب آهك صورت مي گيرد؟
از كجا بفهميم كه اين تغييرمربوط به وجود كربن دي اكسيد هواي بازدم است؟

- آب آهك كدر مي شود
- از آنجا كه با وارد كردن هواي معمولي با يك تلمبه به داخل آب سطح آن كدر نمي شود
.
 

هدف از انجام دادن ازمایش آن است که به کمک یک معرف وجود کربن دی اکسید را در هوای بازدم نشان بدهیم. البته چندین معرف شیمیایی برای این کار وجود دارد که وقتی کربن دی اکسید به آنها برسد به طور واضح تغییر رنگ می دهند اما به علت سادگی و در دست بودن آب آهک را انتخاب کردیم  فرمول آه زنده cao است وقتی co2با آن ترکیب می شود واکنزیر رخ میدهد.

h2o           caco2+h2o+co2               cao

کربنات کلسیم (نا محلول)

آهک زنده(محلول)

کربنات کلسیم حاصل در آب حل نمی شود و رسوب می کند علت کدر شدن آب هم ذرات ریز این ماده است که در ابتدا در آب معلق اند.

هدف از پرسش دوم طراحی یک آزمایش توسط دانش آموزان است تا نشان دهند که کدر شدن آب به وجود co2 مربوط می شود. کافی است با تلمبه ای مانند تلمبه ی دوچرخه (یا پمپ آکواریم) مقداری هوای آزاد را به درون آب آهک وارد می کنیم و آن گاه به مقایسه ی نتیچه ی دو آزمایش می پردازیم.(olooms.ir)

فكر كنيد ص 165

توسط هواي بازدم.زيرا در هواي بازدم است كه هوا از ششها به خارج حر كت ميكند وبا لرزاندن تارهاي صوتي باعث ايجاد صدا مي شود و سپس با حركت لب وزبان به اين صدا مفهوم مي بخشيم.

مشاهده كنيدص 166 :

يك شش گوسفند سالم تهيه كنيد و پس از مشاهده ي آن به پرسش هاي زير پاسخ دهيد:
1 – ناي و نايژه ها چه خصوصياتي دارند؟

2 – شش ها در موقع لمس كردن
(olooms.ir) ( و بعد از دميدن در ناي) چگونه حس مي شوند؟
3 – رنگ شش ها مربوط به چيست؟
4 – قسمتي از شش را برش دهيد . در محل برش چه مي بينيد؟

- لوله هايي كه سطح ناصاف دارند و جنس آنها غضروف مي باشد.
- قبل از دميدن حجم كم و بسيار نرم و شل است و رنگ آنها تيره، اما بعد از دميدن حجم زياد بوده و كمي سفت تر مي شوند و رنگ آن را روشن مي باشد.
- مربوط به سلول هاي پهن و نازكي است كه مويرگ هاي زيادي دارند و قبل از دميدن سلولها جمع شده و كبود به نظـــر مي رسند اما وقتي پر از هــوا مي شوند ديواره كيسه هاي هوا نازك شده و به رنگ روشن در مي آيند.
- حفره هاي اسفنجي شكل ديده مي شود كه نشان دهنده ي كيسه هاي هوايي بسيار زياد مي باشد.
 

اطلاعات جمع آوري كنيد 167

يكي از شايع ترين علائمي كه بيماران را نزد پزشك مي كشاند، احساس ناراحتي در قفسه سينه است. فوايد يا مضرات بالقوه ناشي از ارزيابي و درمان مناسب يا نامناسب مبتلا بسيار زياد مي باشد. تشخيص ندادن اختلالي جدي نظير بيماري ايسكميك قلبي خطر بجا نياوردن اقدامات لازم درماني را در پي دارد، در حاليكه تشخيص ناصحيح بيماري بالقوه خطرناكي مثل آنژين قلبي پيامدهاي رواني و اقتصادي مضري داشته و ممكن است منجر به كاتتريزاسيون قلبي غير لازم گردد. بين شدت احساس ناراحتي در قفسه سينه و اهميت علت پديد آورنده آن ارتباط زيادي وجود ندارد. بنابراين مشكل شايع در ارزيابي بيماران مبتلا به درد قفسه صدري، تفكيك نمودن شكايات جزئي از بيماري عروق كرونر (قلبي) و ساير مسائل جدي مي باشد.



احساس ناراحتي به علت كم خوني و افت اكسيژن عضلات قلبي:

هنگامي كه در مقايسه با نياز به اكسيژن، عرضه آن كاهش يافته باشد، به علت كاهش اكسيژن عضله قلبي، احساس ناراحتي ايجاد مي شود. مصرف اكسيژن ارتباط تنگاتنگي با ميزان تلاش فيزيولوژيك قلب در حين انقباضات دارد. در حالت طبيعي ميزان اكسيژن خون وريدهاي كرونري نسبت به ساير وريدهاي بدن كمتر است. بنابراين، برداشت اكسيژن بيشتر از هر واحد خون كه يكي از مكانيسم هاي تطابقي عضلات اسكلتي در حال فعاليت مي باشد، در حالت معمولي در قلب صورت مي گيرد. در نتيجه اگر قلب بخواهد اكسيژن بيشتري كسب نمايد، مجبور به افزايش جريان خون كرونرها مي باشد.(olooms.ir)

تاكنون شايع ترين علت زمينه اي افت اكسيژن عضله قلبي، تنگي شريان هاي قلبي ناشي از تصلب شرائين (آترواسكلروز) بوده است. در بسياري از بيماران (احتمالاً اكثر آنها) مبتلا به آنژين صدري مزمن، افزايش مقاومت عروق قلبي نيز وجود دارد. نكته اصلي در ارزيابي بيمار مبتلا به احساس ناراحتي در قفسه سينه تفكيك موارد بالقوه كشنده اي نظير بيماري شريان قلبي، پارگي آئورت و آمبولي ريه از ساير علل احساس ناراحتي در قفسه صدري مي باشد. حتي بيماراني كه دوره هاي كوتاهي از درد داشته و وضعيت جسماني مناسبي دارند نيز ممكن است دچار كاهش اكسيژن (ايسكمي) عضله قلبي و يا آمبولي هاي مكرر در ريه ها شوند.

درد راجعه از احشاء داخل قفسه سينه را معمولاً مي توان توسط ارتباطات آناتوميك توجيه نمود. موج عصبي ناشي از درد كه وارد بخشي از نخاع مي گردد، نشر يافته و بخش هاي مجاور را نيز تحريك مي نمايد.

درد قفسه سينه اغلب به صورت سنگيني، فشار يا فشردگي و يا به صورت احساس انقباض يا فشردگي قفسه سينه توصيف مي شود. اما ممكن است به صورت درد، سوزش و يا حتي عدم هضم نيز تشريح گردد. بر خي بيماران مصراً وجود درد را انكار مي كنند. اما به علت احساس ناراحتي و يا حس غيرعادي مراجعه مي نمايند و يا از اشكال در تنفس شاكي هستند.

عموماً معاينه بيمار مبتلا به كاهش اكسيژن عضله قلبي كاملاً طبيعي است، اما به علت ايجاد اختلال در انقباض يا شل شدن عضله قلب، اين كاهش اكسيژن مي تواند صداي سوم يا چهارم قلبي ايجاد نمايد. به هر حال اساس و پايه ارزيابي بيمار، شرح حال دقيق و جزء به جزء سلوك درد مي باشد و محل، تيركشيدن، كيفيت، شدت و طول مدت دوره هاي درد همگي مهم اند .


ريه (شش) يا جگر سفيد اندامی است مخروطی شکل مجتمع از بافت اسفنجی که به صورت يک جفت در قفسه سينه قرار دارد. ريه راست متشکل از۳ تکه و ريه چپ از ۲ تکه تشکيل شده است. هر ريه متصل به شاخه ای به نام نايچه است. سرطان ريه نوعی بيماری است که در آن رشد بافت بدخيم در يک يا هر دو ريه ايجاد می شود.

سرطان ريه شايعترين سرطان در هر دو جنس در سراسر جهان است و بيش از ۸۰% بيماران مبتلا به اين سرطان در فاصله ۵ سال از زمان تشخيص بيماری جان خود را از دست می دهند.
با توجه به سلولی که دچار تراريختی و سرطان شده است اشکال مختلفی از سرطان ريه وجود دارد که هر کدام نشانه ها و عوارض خاص خود را دارند. شايع ترين اشکال سرطان ريه عبارتند از:

۱- سرطان ريه با ياخته های کوچک (Small cell lung cancer) - ياخته های سرطانی نوع کوچک در زير ميکروسکوپ به شکل جوی دو سر ديده می شود و به آن سرطان جو شکل (Oat-shaped) نيز گفته می شود. روند رشد اين نوع سرطان ريه سريع است و در مدت زمان کوتاهی در اندامهای ديگر پراکنده می شود. حدود ۲۰% سرطانهای ريه از اين نوع است.

۲- سرطان ريه با ياخته های غير کوچک(olooms.ir) (Non-small cell lung cancer) - اين نوع سرطان ريه با توجه به نوع سلول موجود در بافت ريه که دچار تراريختی و سرطان شده است تعريف می شود. اشکال مختلفی از اين نوع سرطان وجود دارد که هر کدام نشانه ها و عوارض خاص خود را دارند و عبارتند از :

i) سرطان بافت بشره ای (Squamous cell carcinoma) - اين سرطان از شا يع ترين انواع سرطان ريه است و شروع آن معمولاً از نايچه ها است و در مقايسه با ديگر اشکال سرطان ريه رشد آهسته تری دارد و مدت ها طول می کشد تا به اندامهای ديگر سرايت کند.

ii) سرطان غدد مترشحه مخاط و مجاری لنفاوی ( Adenocarcinoma) – اين نوع سرطان ريه معمولاً در زير بافت پوششی نايچه ها يا در مجاری لنفاوی کناره خارجی ريه رشد می کند.

iii) سرطان ريه با ياخته های بزرگ ( Large cell carcinoma) - اين نوع سرطان اغلب در شاخه های کوچکتر نايچه ها تظاهر می کند.

از هر ۵ مورد سرطان ريه يکی از آنها از نوع ياخته های کوچک و بقيه از نوع غير کوچک است.

نوع نادری از اشکال سرطان ريه نيز به نام مزو تليوما (mesothelioma) وجود دارد. اين نوع سرطان ريه موجب تراريختی بافت پوششی ريه می شود و در افرادی تظاهر می کند که در تماس با آزبست ( پنبه نسوز) بوده اند.

آسم چیست ؟

آسم یک بیماری مزمن ریوی است که در آن راه های هوائی تنگ شده و تنفس مشکل می شود . راه های هوائی یک بیمار مبتلا به آسم به شدت حساس است . عواملی که از آنها به عنوان محرک یاد می شود ، در راه های هوائی این افراد ، در اثر تحریک توسط این عوامل ، پاسخی با شدت بیش از حد طبیعی ایجاد می شود . این پاسخ ، التهابی غیرطبیعی است که منجر به تورم راه هوائی ، افزایش ترشح موکوس و انقباض عضلات آن می شود . جریان طبیعی هوا با این عوامل مختل می شود . این نشانه ها برگشت پذیرند و ممکن است ساعتی پس از حمله اولیه دوباره پدید آیند .

چه کسی مبتلا به آسم می شود ؟

هر کسی می تواند مبتلا به این بیماری شود . آسم یک بیماری غیرواگیر است که میلیون ها نفر در سراسر جهان بدون توزیع خاصی از نظر جنس ، سن ، فرهنگ و نژاد به آن مبتلا هستند . احتمال وقوع آسم با وجود سابقه فامیلی از این بیماری یا سابقه ای از آلرژی ها افزایش می یابد .

عوامل شایع شعله ور کننده  آسم(olooms.ir) :

1-    آلودگی هوا :  دود تنباکو ناشی از سیگار ، سیگار برگ ، پیپ ، قلیان ، مواد آلوده کننده ناشی از دود اتومبیل ها و دودکش کارخانه ها ، همچنین دود آتش ، اسپند و در کل هر چیزی که دود دارد .

2-   مواد حساسیت زا : پشم و موی بدن حیوانات ، کنه ها ، دانه گرد گیاهان ( مخصوصا در فصل بهار و تابستان ) ، غذاهائی مانند بادام زمینی ، ماهی ، حلزون ، تخم مرغ ، رب ، سس ، سوسیس ، کالباس ، پیتزا ، ترشیجات و به طور کلی ماد حاوی اسانس و مواد نگهدارنده ( افزودنی ها ) .

3-  محرک ها : ذرات معلق ، گرد و خاک و بخار ناشی از محصولات پاک کننده ، عطر ، ادکلن ، اسپری ، وایتکس ، رنگ ، جوهر نمک و در کل تمام موادی که بو های بسیار غلیظ دارند .

4-  آب و هوا : هوای سرد و خشک و هوای دارای رطوبت بالا می توانند باعث ایجاد نشانه های آسم شوند . وزش باد سبب جابجائی محرک ها و حساسیت زا ها می شود . باران نیز موجب تسهیل رشد قارچ ها و آزاد سازی گرده ها و هاگ ها می شود .

5-  ورزش : ورزش هائی چون شنا ، فوتبال ، ژیمناستیک ، بسکتبال ، دویدن در مسیرهای طولانی ، به طور کمتر در فوتبال و به طور کلی در ورزش های سنگین . پیاده روی به صورت آهسته و در مسافت کوتاه مانعی ندارد .

6-  بیماری : عفونت های ویروسی از جمله ذات الریه ، آنفولانزا ، سرماخوردگی و ... ( به خصوص در بیماران کم سن و سال ) .

7-  بروز هیجانات : خندیدن ، گریستن ، فریاد کشیدن و سرفه کردن علائم آسم را ایجاد می کند .

در پایان لازم است که یادآور شویم که در بعضی از بیماران موارد فوق به صورت حداقل ( یک یا دو مورد ) و در بعضی از آنها حداکثر موارد فوق باعث شعله ور شدن بیماری آسم می شود . لذا تاکیدی بر تمامی موارد نیست ولی در کل رعایت موارد فوق باعث آسودگی خاطر بیشتر می شود (olooms.ir) .


فكر كنيد ص 168 :
در بدن به جز كليه ها، چند اندام دفعي ديگر نيز وجود دارند. نام ونوع كارهاي آنها را در جدولي مانند جدول زير بنويسيد
.

نام اندام دفعي محل در بدن نوع كار
1- كليه ها

2- غده هاي عروق

3- روده بزرگ

4- غده هاي اشكي

5- شش ها

دراخل شكم

در پوست

داخل شكم

داخل چشم

داخل قفسه سينه

دفع اوره،نمك ها وتنظيم مقدار آب بدن

دفع عرق،مواد زايد و خنك كردن بدن

دفع مواد زايد،تنظيم آب بدن

دفع آب،شستشوي چشم

دفع كربن و دي اكسيد

 

تفسير كنيد ص 170:
مي دانيم كه آب لازم ترين ماده براي بدن است. اما كار مهم كليه ها دفع اين ماده است. آيا در كليه ها، «آب ماده ي غير لازم» محسوب مي شود؟ چگونه ممكن است ماده اي هم لازم و هم غير لازم باشد؟
در اين جدول تركيب خون و ادرار با هم مقايسه شده اند.
1 – از مقايسه ي اين ارقام چه نتيجه اي مي گيريد؟
(olooms.ir)
2 – پزشك ها اغلب از بيمار مي خواهند كه تركيب ادرار خود را در آزمايشگاه مشخص كند، به نظر شما اين كار چه كمكي به پزشك مي كند؟

- چون آب در بدن مصرف نمي شود، اما موجب حمل و نقل مواد در بدن مي شود

مواد پلاسما(درصد) ادرار(درصد)
آب
پروتئين
گلوكز
اوره (داراي نيتروژن)
ساير مواد نيتروژن دار
سديم
ساير مواد معدني
91
9
1/0
03/0
005/0
32/0
40/0
95
0
0
2
13/0
34/0
53/2

1 – نتيجه مي گيريم كه در پلاسما بعضي از مواد زياد هستند و در ادرار وجود ندارند(پروتئين – قند) و بعضي مانند آب دريا را ادراي زيادتر هستند. و مواد نيتروژن دار بايد از بدن خارج شوند.
2- اندازه گيري مقدار بعضي از مواد در ادرار راهنماي خوبي براي تشخيص بيماري است. مثلاً وجود قند يا پروتئين در ادرار نشانه بيماري است
.
 


اطلاعات جمع آوري كنيد ص 170

سنگ کلیه بیماری است که باعث درد در پهلوی سمت چپ یا راست بدن می‌شود.

سنگ دستگاه ادراری یکی از ناراحت کننده‌ترین بیماری‌ها است. اغلب بیماران مبتلا به سنگهای کلیه معمولاً در سالهای اولیه بلوغ مراجعه می کنند و حد اکثر شیوع سنی آن در حدود 28 سالگی است. یک قله دیگر در 55 سالگی وجود دارد که تقریباً مختص به سنگهای عفونی در خانمها است. بطور کلی سنگهای کلیه در مردان 4 برابر زنان است ولی اگر تنها سنگهای عفونی را در نظر داشته باشیم نست مرد به زن 2 به 3 است.[۱] انواع مختلف سنگ ادراری وجود دارد ولی اغلب سنگها از جنس کربنات کلسیم هستند. سایر انواع : استروایت یا عفونی، اگزالاتی ، سیستئینی، اسیداوریکی . سنگ‌ها در لگنچه، میزنای، مثانه و در پیشابراه دیده می‌شوند. رژیم غنی از کلسیم - سدیم - پروتئین و همچنین عدم تحرک افراد مبتلا به هیپر کلسیوی نوع دو - افراد مبتلا به بیماری‌های گوارشی مثل التهاب روده یا ایلئوستومی، سابقه ابتلا به عفونت ادراری و بیماری‌های متابولیک، نقرس، عدم تحرک در ابتلا به سنگ نقش دارند.

تاریخچه

اولین گزارش های سنگ ادراری شاید مربوط به سنگ هایی باشد که بین اسکلت یک مصری که در 4800 سال قبل از میلاد مسیح می زیسته باشد. همین طور جراحی هایی که برای سنگ ادراری انجام شده اند نیز جزو اولین اعمال جراحی محسوب می شوند.[۲]

علایم سنگ

درد حاد اغلب ناشی از گیرکردن سنگ در مجاری ادراری است وگرنه خود سنگ اغلب علامتی ندارد. انسداد، عفونت، خیز درد شدید در منطقه دنده‌ای مهره‌ای، تهوع، استفراغ و اسهال است. درد بسیار شدید و شبیه به درد زایمان است، هماچوری یا خون ادراری در این افراد دیده می‌شود.

هدف فوری درمان درد و هدف طولانی جلوگیری از تخریب نفرون است. نفرون نام واحدهای ساختاری کلیه است که لوله پیچیده‌ای متشکل از یک لایه بافت پوششی است و در یک انتها بسته و در انتهای دیگر به درون لگنچه باز می‌شود. سنگ کلیه می‌تواند کشنده باشد.

درمان 

حمام یا بخار آب گرم و مصرف مایعات در صورت عدم منع مفید است. بیماران باید رژیم غذایی را رعایت کنند و در طول روز هر یک الی دو ساعت آب بنوشند، از فعالیت زیاد بپرهیزند، با مشاهده اولین عفونت ادراری به پزشک مراجعه کنند، هر چند وقت یک بار آزمایش ادرار انجام دهندو مراقب افزایش میزان اوره و کراتیین و نیتروژن اوره خون خود باشند.

در صورتی که سنگ بزرگ‌تر از یک سانتیمتر باشد از عمل جراحی استفاده می‌کنند. برای درمان از لیزر، ESWL، TUL ، سیستوسکوپی، نفرولیتوتومی و کمولیز استفاده می‌کنند.

هنگام ایجاد درد حاد (اغلب ناشی از گیرکردن سنگ در مجاری) مسکن‌های مخدر و غیراستروئیدی مفید هستند. معمولاً در چنین مواقعی اساس درمان انتظار برای دفع سنگ از طریق جریان ادرار است.

نفريت (التهاب كليه)

نفریت (التهاب کلیه)

ـ نشانه‌ها:
۱. تغییر رنگ ادرار
۲. چشم‌های باد کرده
۳. سردرد
۴. فشار خون بالا
ـ مراقبت خانگی:
اغلب موارد نفریت خفیف هستند و بدون اینکه به آنها توجه شود می‌گذرند. اگر علائم کاملاً آشکار باشند، کودک نیاز به مراقبت پزشکی دارد.
ـ موارد احتیاط:
۱. اگر چشم‌های کودک پف کرده و یا اینکه ادرارش کم و سیاه است، کودک ممکن است نفریت داشته باشد.
۲. اگر علائم نفریت کاملاً آشکار هستند، کودک را به نزد پزشک ببرید.
۳. نفریت، اغلب پس از یک عفونت استرپتوکوکی ایجاد می‌شود. حتی اگر عفونت زردزخم یا گلو درد با آنتی‌بیوتیک درمان شده باشد، گوش به زنگ علائم نفریت باشید.

عفونت كليه

راههای انتقال عفونت به کلیه

  1. عفونت بالا‌رونده از مجرا : یعنی میکروب عفونت‌زا از قسمتهای پایینی دستگاه ادراری به کلیه رفته و ایجاد عفونت می‌کند. این حالت در صورت وجود انسداد در مسیر ادراری (ناشی از سنگ و اختلال ساختمانی) و یا اختلال عملکرد دستگاه ادراری و ریفلاکس (برگشت ادراری) بیشتر اتفاق می‌افتد.
  2. انتشار از طریق خون : که در نوزادان نقش مهمی دارد و در بزرگسالان به ندرت این راه نقش دارد. و در این حالت معمولا آبسه کلیه ایجاد می‌شود.
  3. انتشار از طریق کانال لنفاوی ، نادر است و شواهد اندکی در این رابطه وجود دارد.
  4. انتشار مستقیم عفونت از اعضاء مجاور : مثلا در آبسه داخل شکمی یا بیماری التهابی لگنی ، عفونت ممکن است به کلیه منتقل شود.

عفونت حاد کلیه

پیلونفریت حاد نوعی عفونت باکتریال کلیه است که سبب التهاب بافت و لگنچه کلیه می‌شود. شایعترین علت ایجاد پیلونفریت حاد باکتری اشیرشیاکلی E.Coli می‌باشد (در 80% موارد) از دیگر ارگانیسمهای عامل می‌توان به میکروبهای کلبسیلا ، پروتئوس ، سودومونا ، انتروباکتر و ... اشاره کرد. معمولا عامل عفونت‌زا از بخشهای پایینی دستگاه ادراری به بالا صعود می‌کند و سبب درگیری کلیه می‌شود. وجود ریفلاکس (برگشت ادراری به کلیه) موجب افزایش ریسک پیلونفریت حاد می‌شود. گسترش خونی عفونت معمولا به دنبال عفونت خون با استافیلوکوک (سپتی سمی) روی می‌دهد در این حالت بیشتر احتمال دارد که آبسه کلیه ایجاد شود.

علایم

  • شروع ناگهانی تب و لرز
  • درد یک طرفه یا دو طرفه پهلو
  • علائم عمومی (سردرد ، درد عضلانی و ضعف عمومی و بیحالی)
  • سوزش ادرار ، تکرر ادرار و فوریت در ادرار کردن و ادرار کدر یا خونی و بدبو
  • تهوع و استفراغ
  • درد شکمی (کودکان معمولا درد پهلو ندارند و از درد شکمی شکایت دارند)

تشخیص

  • در آزمایش خون افزایش گلبولهای سفید وجود دارد.
  • در آزمایش ادرار ، گلبولهای سفید و باکتری و گلبولهای قرمز و کست گلبولهای سفید و نوتروفیلهای درشت دیده می‌شود (زیر میکروسکوپ)
  • کشت ادرار همواره مثبت است و معمولا رشد قابل توجه عامل بیماری را (در محیط کشت) نشان می‌دهد.
  • کشت خون در 3/1 بیماران مثبت است.
  • در موارد مشکوک یا عارضه دار از سی‌تی‌اسکن و سونوگرافی استفاده می‌شود. در این بیماران بیشترین توجه به تشخیص انسداد سیستم ادراری بوسیله سنگ و ... است و سونوگرافی برای این منظور مفید است.

درمان

درمان با سیپروفلوکساسین یا افلوکساسین و یا کوتریموکسازول صورت می‌گیرد و پس از انجام آزمونهای حساسیت میکروب به این داروها (آنتی بیوگرام) در صورت لزوم دارو عوض شده و درمان 10 تا 14 روز ادامه می‌یابد. در صورتی که بیمار بدحال باشد در بیمارستان بستری شده و تزریق آنتی‌بیوتیک انجام می‌شود. و بعد از 5-3 روز آنتی‌بیوتیک خوراکی داده می‌شود و تا 14 روز ادامه پیدا می‌کند. اگر کشت خون بیمار مثبت باشد دوره درمان طولانی‌تر خواهد بود.
در صورت وجود آبسه کلیه ، انسداد مسیر ادراری و یا اختلال دستگاه ادراری این عوامل باید برطرف شود.

فرجام عفونت

پیلونفریت حاد در بالغین معمولا اسکار (اثر جوش‌خوردگی و ترمیم) کلیوی یا آسیب پایدار بر جای نمی‌گذارد ولی در کودکان به علت عدم تکامل رشد کلیه ، عفونت کلیه می‌تواند اسکار ایجاد کند و بطور دائم عملکرد کلیه را مختل کند.

عفونت مزمن کلیه

پیلونفریت مزمن با ایجاد اسکار و آتروفی (کوچک شدن) کلیه که به نارسایی کلیه می‌انجامد، مشخص می‌شود. و در صورتیکه عفونت حاد وجود نداشته باشد بیمار بدون علامت خواهد بود. و بعد از ایجاد نارسایی کلیه ، علایم مربوط به آن و افزایش فشار خون ظاهر خواهد شد. اختلال زمینه‌ای (در ساختمان یا عملکرد) دستگاه ادراری باضافه عفونتهای مکرر مسئول ایجاد پیلونفریت مزمن هستند و عواملی مانند دیابت ، سنگ کلیه ، آسیب کلیه ناشی از داروها نیز گاهی دخالت دارند.

تشخیص

ممکن است آزمایش ادرار کاملا طبیعی باشد در صورتیکه عفونت فعال باشد و باکتری در ادرار وجود داشته باشد کشت مثبت می‌شود. تشخیص با رادیوگرافی ساده شکم و با دیدن کلیه‌های کوچک شده و حدود نامنظم کلیه داده می‌شود. همچنین در اوروگرافی وریدی ، اختلال در ترشح ماده حاجب وجود دارد و اسکار کلیه مشاهده می‌شود.

درمان

تخریب کلیه غیر قابل برگشت است. البته با شناسایی اختلال ساختمانی دستگاه ادراری و رفع آن و پیشگیری از عفونتهای مکرر می‌توان از آسیب بیشتر کلیه جلوگیری کرد. در صورت موفق نبودن درمان طبی ، درمان به کمک جراحی و رفع اختلال زمینه‌ای صورت می‌گیرد.

پیلونفریت آمفیزماتو

یک عفونت تخریب کننده کلیه بوده و از خصوصیات آن وجود گاز در داخل و اطراف کلیه است این نوع عفونت بیشتر در دیابتی‌ها شایع است (90-80 درصد این بیماران دیابت دارند). و درصدی هم بدنبال انسداد سیستم ادراری ناشی از سنگ یا نکروز پاپیلری دچار این عفونت می‌شوند. برای درمان ، این بیماران باید آنتی‌بیوتیک وریدی دریافت نمایند و قند خون این افراد سریعا باید کنترل شود و در صورت وجود انسداد باید برطرف گردد.

آبسه کلیوی

آبسه کلیوی زمانی ایجاد می‌شود که عامل میکروبی به همراه سلولهای التهابی بدن فرد و چرک حاصل از آنها ، تجمع پیدا کرده و توده‌ای را تشکیل می‌دهد که اطرافش پوشش خاصی دارد و این عفونت به بیرون راه ندارد. علایم آن مثل پیلونفریت حاد است و تشخیص قطعی با سی‌تی‌اسکن داده می‌شود.

درمان

درمان آبسه در گام اول تزریق وریدی آنتی‌بیوتیک می‌باشد، در صورتیکه با درمان دارویی بهبودی حاصل نشود، تخلیه آبسه با سوزن زیر دید سونوگرافی انجام می‌شود.

موضوعات مرتبط: پاسخ فعاليتها
آخرين مطالب