مقايسه كنيدص 163 :
1 – هواي دم و بازدم چه تفاوت هايي دارند؟
2 – مولكول اكسيژن O2 و كربن دي اكسيد CO2 است. به نظر شما كربن (C) از كجا به اكسيژن اضافه شده است؟
- در هواي دم مقدار اكسيژن بيشتر است اما در بازدم مقدار كربن دي اكسيد زياد است - از شكسته شدن مولكول ،‌گلوكز در سلول كربن آزاد شده و در هنگام سوختن با اكسيژن تركيب مي شود. گلوكز + اكسيژن ---> كربن دي اكسيد+ آب

  آزمايش كنيدص 164

(olooms.ir) اثبات وجود كربن دي اكسيد در هواي بازدم :

1 – مقداري آهك را در آب حل كرده و با كاغذ صافي آن را كاملاً صاف كنيد.
2 – آب آهك را در شيشه اي بريزيد و به وسيله يك ني نوشابه، چند ثانيه در آن بدميد؟
چه تغييري در محلول آب آهك صورت مي گيرد؟
از كجا بفهميم كه اين تغييرمربوط به وجود كربن دي اكسيد هواي بازدم است؟

- آب آهك كدر مي شود
- از آنجا كه با وارد كردن هواي معمولي با يك تلمبه به داخل آب سطح آن كدر نمي شود. 

هدف از انجام دادن ازمایش آن است که به کمک یک معرف وجود کربن دی اکسید را در هوای بازدم نشان بدهیم. البته چندین معرف شیمیایی برای این کار وجود دارد که وقتی کربن دی اکسید به آنها برسد به طور واضح تغییر رنگ می دهند اما به علت سادگی و در دست بودن آب آهک را انتخاب کردیم  فرمول آه زنده cao است وقتی co2با آن ترکیب می شود واکنزیر رخ میدهد.

h2o           caco2+h2o+co2               cao

کربنات کلسیم (نا محلول)

آهک زنده(محلول)

کربنات کلسیم حاصل در آب حل نمی شود و رسوب می کند علت کدر شدن آب هم ذرات ریز این ماده است که در ابتدا در آب معلق اند.

هدف از پرسش دوم طراحی یک آزمایش توسط دانش آموزان است تا نشان دهند که کدر شدن آب به وجود co2 مربوط می شود. کافی است با تلمبه ای مانند تلمبه ی دوچرخه (یا پمپ آکواریم) مقداری هوای آزاد را به درون آب آهک وارد می کنیم و آن گاه به مقایسه ی نتیچه ی دو آزمایش می پردازیم.(olooms.ir)

فكر كنيد ص 165

توسط هواي بازدم.زيرا در هواي بازدم است كه هوا از ششها به خارج حر كت ميكند وبا لرزاندن تارهاي صوتي باعث ايجاد صدا مي شود و سپس با حركت لب وزبان به اين صدا مفهوم مي بخشيم.

مشاهده كنيدص 166 :

يك شش گوسفند سالم تهيه كنيد و پس از مشاهده ي آن به پرسش هاي زير پاسخ دهيد:
1 – ناي و نايژه ها چه خصوصياتي دارند؟
2 – شش ها در موقع لمس كردن(olooms.ir) ( و بعد از دميدن در ناي) چگونه حس مي شوند؟
3 – رنگ شش ها مربوط به چيست؟
4 – قسمتي از شش را برش دهيد . در محل برش چه مي بينيد؟

- لوله هايي كه سطح ناصاف دارند و جنس آنها غضروف مي باشد.
- قبل از دميدن حجم كم و بسيار نرم و شل است و رنگ آنها تيره، اما بعد از دميدن حجم زياد بوده و كمي سفت تر مي شوند و رنگ آن را روشن مي باشد.
- مربوط به سلول هاي پهن و نازكي است كه مويرگ هاي زيادي دارند و قبل از دميدن سلولها جمع شده و كبود به نظـــر مي رسند اما وقتي پر از هــوا مي شوند ديواره كيسه هاي هوا نازك شده و به رنگ روشن در مي آيند.
- حفره هاي اسفنجي شكل ديده مي شود كه نشان دهنده ي كيسه هاي هوايي بسيار زياد مي باشد. 

اطلاعات جمع آوري كنيد 167

يكي از شايع ترين علائمي كه بيماران را نزد پزشك مي كشاند، احساس ناراحتي در قفسه سينه است. فوايد يا مضرات بالقوه ناشي از ارزيابي و درمان مناسب يا نامناسب مبتلا بسيار زياد مي باشد. تشخيص ندادن اختلالي جدي نظير بيماري ايسكميك قلبي خطر بجا نياوردن اقدامات لازم درماني را در پي دارد، در حاليكه تشخيص ناصحيح بيماري بالقوه خطرناكي مثل آنژين قلبي پيامدهاي رواني و اقتصادي مضري داشته و ممكن است منجر به كاتتريزاسيون قلبي غير لازم گردد. بين شدت احساس ناراحتي در قفسه سينه و اهميت علت پديد آورنده آن ارتباط زيادي وجود ندارد. بنابراين مشكل شايع در ارزيابي بيماران مبتلا به درد قفسه صدري، تفكيك نمودن شكايات جزئي از بيماري عروق كرونر (قلبي) و ساير مسائل جدي مي باشد.

عموماً معاينه بيمار مبتلا به كاهش اكسيژن عضله قلبي كاملاً طبيعي است، اما به علت ايجاد اختلال در انقباض يا شل شدن عضله قلب، اين كاهش اكسيژن مي تواند صداي سوم يا چهارم قلبي ايجاد نمايد. به هر حال اساس و پايه ارزيابي بيمار، شرح حال دقيق و جزء به جزء سلوك درد مي باشد و محل، تيركشيدن، كيفيت، شدت و طول مدت دوره هاي درد همگي مهم اند .

آسم چیست ؟

آسم یک بیماری مزمن ریوی است که در آن راه های هوائی تنگ شده و تنفس مشکل می شود . راه های هوائی یک بیمار مبتلا به آسم به شدت حساس است . عواملی که از آنها به عنوان محرک یاد می شود ، در راه های هوائی این افراد ، در اثر تحریک توسط این عوامل ، پاسخی با شدت بیش از حد طبیعی ایجاد می شود . این پاسخ ، التهابی غیرطبیعی است که منجر به تورم راه هوائی ، افزایش ترشح موکوس و انقباض عضلات آن می شود . جریان طبیعی هوا با این عوامل مختل می شود . این نشانه ها برگشت پذیرند و ممکن است ساعتی پس از حمله اولیه دوباره پدید آیند .

چه کسی مبتلا به آسم می شود ؟

هر کسی می تواند مبتلا به این بیماری شود . آسم یک بیماری غیرواگیر است که میلیون ها نفر در سراسر جهان بدون توزیع خاصی از نظر جنس ، سن ، فرهنگ و نژاد به آن مبتلا هستند . احتمال وقوع آسم با وجود سابقه فامیلی از این بیماری یا سابقه ای از آلرژی ها افزایش می یابد .

عوامل شایع شعله ور کننده  آسم(olooms.ir) :

1-    آلودگی هوا :  دود تنباکو ناشی از سیگار ، سیگار برگ ، پیپ ، قلیان ، مواد آلوده کننده ناشی از دود اتومبیل ها و دودکش کارخانه ها ، همچنین دود آتش ، اسپند و در کل هر چیزی که دود دارد .

2-   مواد حساسیت زا : پشم و موی بدن حیوانات ، کنه ها ، دانه گرد گیاهان ( مخصوصا در فصل بهار و تابستان ) ، غذاهائی مانند بادام زمینی ، ماهی ، حلزون ، تخم مرغ ، رب ، سس ، سوسیس ، کالباس ، پیتزا ، ترشیجات و به طور کلی ماد حاوی اسانس و مواد نگهدارنده ( افزودنی ها ) .

3-  محرک ها : ذرات معلق ، گرد و خاک و بخار ناشی از محصولات پاک کننده ، عطر ، ادکلن ، اسپری ، وایتکس ، رنگ ، جوهر نمک و در کل تمام موادی که بو های بسیار غلیظ دارند .

4-  آب و هوا : هوای سرد و خشک و هوای دارای رطوبت بالا می توانند باعث ایجاد نشانه های آسم شوند . وزش باد سبب جابجائی محرک ها و حساسیت زا ها می شود . باران نیز موجب تسهیل رشد قارچ ها و آزاد سازی گرده ها و هاگ ها می شود .

5-  ورزش : ورزش هائی چون شنا ، فوتبال ، ژیمناستیک ، بسکتبال ، دویدن در مسیرهای طولانی ، به طور کمتر در فوتبال و به طور کلی در ورزش های سنگین . پیاده روی به صورت آهسته و در مسافت کوتاه مانعی ندارد .

6-  بیماری : عفونت های ویروسی از جمله ذات الریه ، آنفولانزا ، سرماخوردگی و ... ( به خصوص در بیماران کم سن و سال ) .

7-  بروز هیجانات : خندیدن ، گریستن ، فریاد کشیدن و سرفه کردن علائم آسم را ایجاد می کند .

در پایان لازم است که یادآور شویم که در بعضی از بیماران موارد فوق به صورت حداقل ( یک یا دو مورد ) و در بعضی از آنها حداکثر موارد فوق باعث شعله ور شدن بیماری آسم می شود . لذا تاکیدی بر تمامی موارد نیست ولی در کل رعایت موارد فوق باعث آسودگی خاطر بیشتر می شود (olooms.ir) .

فكر كنيد ص 168 :
در بدن به جز كليه ها، چند اندام دفعي ديگر نيز وجود دارند. نام ونوع كارهاي آنها را در جدولي مانند جدول زير بنويسيد.

تفسير كنيد ص 170:
مي دانيم كه آب لازم ترين ماده براي بدن است. اما كار مهم كليه ها دفع اين ماده است. آيا در كليه ها، «آب ماده ي غير لازم» محسوب مي شود؟ چگونه ممكن است ماده اي هم لازم و هم غير لازم باشد؟
در اين جدول تركيب خون و ادرار با هم مقايسه شده اند.
1 – از مقايسه ي اين ارقام چه نتيجه اي مي گيريد؟(olooms.ir)
2 – پزشك ها اغلب از بيمار مي خواهند كه تركيب ادرار خود را در آزمايشگاه مشخص كند، به نظر شما اين كار چه كمكي به پزشك مي كند؟

- چون آب در بدن مصرف نمي شود، اما موجب حمل و نقل مواد در بدن مي شود

1 – نتيجه مي گيريم كه در پلاسما بعضي از مواد زياد هستند و در ادرار وجود ندارند(پروتئين – قند) و بعضي مانند آب دريا را ادراي زيادتر هستند. و مواد نيتروژن دار بايد از بدن خارج شوند.
2- اندازه گيري مقدار بعضي از مواد در ادرار راهنماي خوبي براي تشخيص بيماري است. مثلاً وجود قند يا پروتئين در ادرار نشانه بيماري است. 

اطلاعات جمع آوري كنيد ص 170

سنگ کلیه بیماری است که باعث درد در پهلوی سمت چپ یا راست بدن می‌شود.

سنگ دستگاه ادراری یکی از ناراحت کننده‌ترین بیماری‌ها است. اغلب بیماران مبتلا به سنگهای کلیه معمولاً در سالهای اولیه بلوغ مراجعه می کنند و حد اکثر شیوع سنی آن در حدود 28 سالگی است. یک قله دیگر در 55 سالگی وجود دارد که تقریباً مختص به سنگهای عفونی در خانمها است. بطور کلی سنگهای کلیه در مردان 4 برابر زنان است ولی اگر تنها سنگهای عفونی را در نظر داشته باشیم نست مرد به زن 2 به 3 است.^[۱] انواع مختلف سنگ ادراری وجود دارد ولی اغلب سنگها از جنس کربنات کلسیم هستند. سایر انواع : استروایت یا عفونی، اگزالاتی ، سیستئینی، اسیداوریکی . سنگ‌ها در لگنچه، میزنای، مثانه و در پیشابراه دیده می‌شوند. رژیم غنی از کلسیم - سدیم - پروتئین و همچنین عدم تحرک افراد مبتلا به هیپر کلسیوی نوع دو - افراد مبتلا به بیماری‌های گوارشی مثل التهاب روده یا ایلئوستومی، سابقه ابتلا به عفونت ادراری و بیماری‌های متابولیک، نقرس، عدم تحرک در ابتلا به سنگ نقش دارند.

تاریخچه

اولین گزارش های سنگ ادراری شاید مربوط به سنگ هایی باشد که بین اسکلت یک مصری که در 4800 سال قبل از میلاد مسیح می زیسته باشد. همین طور جراحی هایی که برای سنگ ادراری انجام شده اند نیز جزو اولین اعمال جراحی محسوب می شوند.^[۲]

علایم سنگ

درد حاد اغلب ناشی از گیرکردن سنگ در مجاری ادراری است وگرنه خود سنگ اغلب علامتی ندارد. انسداد، عفونت، خیز درد شدید در منطقه دنده‌ای مهره‌ای، تهوع، استفراغ و اسهال است. درد بسیار شدید و شبیه به درد زایمان است، هماچوری یا خون ادراری در این افراد دیده می‌شود.

هدف فوری درمان درد و هدف طولانی جلوگیری از تخریب نفرون است. نفرون نام واحدهای ساختاری کلیه است که لوله پیچیده‌ای متشکل از یک لایه بافت پوششی است و در یک انتها بسته و در انتهای دیگر به درون لگنچه باز می‌شود. سنگ کلیه می‌تواند کشنده باشد.

درمان 

حمام یا بخار آب گرم و مصرف مایعات در صورت عدم منع مفید است. بیماران باید رژیم غذایی را رعایت کنند و در طول روز هر یک الی دو ساعت آب بنوشند، از فعالیت زیاد بپرهیزند، با مشاهده اولین عفونت ادراری به پزشک مراجعه کنند، هر چند وقت یک بار آزمایش ادرار انجام دهندو مراقب افزایش میزان اوره و کراتیین و نیتروژن اوره خون خود باشند.

در صورتی که سنگ بزرگ‌تر از یک سانتیمتر باشد از عمل جراحی استفاده می‌کنند. برای درمان از لیزر، ESWL، TUL ، سیستوسکوپی، نفرولیتوتومی و کمولیز استفاده می‌کنند.

هنگام ایجاد درد حاد (اغلب ناشی از گیرکردن سنگ در مجاری) مسکن‌های مخدر و غیراستروئیدی مفید هستند. معمولاً در چنین مواقعی اساس درمان انتظار برای دفع سنگ از طریق جریان ادرار است.

نفريت (التهاب كليه)

راههای انتقال عفونت به کلیه

1. عفونت بالا‌رونده از مجرا : یعنی میکروب عفونت‌زا از قسمتهای پایینی دستگاه ادراری به کلیه رفته و ایجاد عفونت می‌کند. این حالت در صورت وجود انسداد در مسیر ادراری (ناشی از سنگ و اختلال ساختمانی) و یا اختلال عملکرد دستگاه ادراری و ریفلاکس (برگشت ادراری) بیشتر اتفاق می‌افتد.
2. انتشار از طریق خون : که در نوزادان نقش مهمی دارد و در بزرگسالان به ندرت این راه نقش دارد. و در این حالت معمولا آبسه کلیه ایجاد می‌شود.
3. انتشار از طریق کانال لنفاوی ، نادر است و شواهد اندکی در این رابطه وجود دارد.
4. انتشار مستقیم عفونت از اعضاء مجاور : مثلا در آبسه داخل شکمی یا بیماری التهابی لگنی ، عفونت ممکن است به کلیه منتقل شود.

عفونت حاد کلیه

علایم

• شروع ناگهانی تب و لرز
• درد یک طرفه یا دو طرفه پهلو
• علائم عمومی (سردرد ، درد عضلانی و ضعف عمومی و بیحالی)
• سوزش ادرار ، تکرر ادرار و فوریت در ادرار کردن و ادرار کدر یا خونی و بدبو
• تهوع و استفراغ
• درد شکمی (کودکان معمولا درد پهلو ندارند و از درد شکمی شکایت دارند)

تشخیص

• در آزمایش خون افزایش گلبولهای سفید وجود دارد.
• در آزمایش ادرار ، گلبولهای سفید و باکتری و گلبولهای قرمز و کست گلبولهای سفید و نوتروفیلهای درشت دیده می‌شود (زیر میکروسکوپ)
• کشت ادرار همواره مثبت است و معمولا رشد قابل توجه عامل بیماری را (در محیط کشت) نشان می‌دهد.
• کشت خون در 3/1 بیماران مثبت است.
• در موارد مشکوک یا عارضه دار از سی‌تی‌اسکن و سونوگرافی استفاده می‌شود. در این بیماران بیشترین توجه به تشخیص انسداد سیستم ادراری بوسیله سنگ و ... است و سونوگرافی برای این منظور مفید است.

درمان

فرجام عفونت

عفونت مزمن کلیه

تشخیص

درمان

پیلونفریت آمفیزماتو

آبسه کلیوی

درمان